Amelia Nanni – Điều đầu tiên tôi nhớ chính là việc ngồi yên không động đậy trong 20 giây khó hơn tôi tưởng nhiều. Một điều cũng không kém phần khó khắn – và có lẽ là vì tôi cũng chụp ảnh nên tôi hiểu – đó là việc truyền tải được đúng biểu cảm tới nhiếp ảnh gia. Tôi đã rất ngạc nhiên khi phát hiện ra rằng tôi khó có thể điều khiển được biểu cảm của chính mình. Ví dụ như tôi cứ nghĩ rằng mình đang thể hiện đúng đắn một biểu cảm nhất định, nhưng khi xem lại ảnh thì tôi lại nhìn thấy một người khác. Một điều nữa, tôi rất mừng vì chúng ta đã gặp nhau, và cách chúng ta đã cùng nhau tạo ra tấm hình hết sức tự nhiên! Đây thực sự là một kỉ niệm tuyệt vời của một cuộc gặp gỡ mang cả tính nhân văn và nghệ thuật. Tôi đã không biết anh, nhưng tôi đã đặt toàn bộ niềm tin vào anh, như thể chúng ta đã biết nhau một thời gian dài rồi vậy.
Ý tưởng này đã đến với anh như thế nào? Các câu hỏi, băn khoăn khởi đầu của anh là gì?
Khi anh thể hiện bản thân mình trong tấm hình, anh xuất hiện với tư cách là một con người, một nhân vật, hay là một nhiếp ảnh gia? Anh giải thích sự hiện diện của mình như thế nào? Ý tưởng này đã đến với anh như thế nào? Các câu hỏi, băn khoăn khởi đầu của anh là gì? Tại sao lại chụp khoả thân? Và còn đồ vật khác trong bức hình, chúng chỉ góp phần xây dựng bối cảnh, hay còn mang những ý nghĩa biểu tượng nào khác?
Jamie Maxtone-Graham: Tôi xuất hiện trong hình với ba tư cách – là bản thân tôi, là một nhân vật trong ảnh và cuối cùng là một nhiếp ảnh gia. Biến đổi dịch dời giữa các vai trò này là một thử thách đòi hỏi sự tinh tế. Nhiếp ảnh gia thì tìm kiếm những yếu tố cụ thể và phải đảm bảo cũng như tập trung vào các vấn đề kỹ thuật cũng như thẩm mỹ. Nhưng anh ta cũng phải thuyết phục được các nhân vật trong ảnh – bao gồm cả bản thân anh ta và những người tham gia còn lại – sao cho họ cùng nhau hỗ trợ cho ý tưởng của tác phẩm. Và cuối cùng là chủ thể chủ quan – ở đây chính là tôi, Jamie – người chia sẻ gian phòng đó cùng chị. Việc tôi có thể hoá thân vào nhân cách đó rất quan trọng, vì qua đó tôi cảm nhận được bầu không khí và tâm trạng mà – bằng cách ở đó với tôi – chị đã giúp xây dựng nên. Chị đã nắm bắt ý đồ của tôi rất nhanh và ủng hộ hết sức nhiệt tình. Ngay lập tức, tôi đã biết chắc rằng chúng ta sẽ cùng nhau chụp được một tấm hình đẹp; và chỉ trong phút chốc, chúng ta đã tạo ra được cả một sê-ri thật thú vị và trọn vẹn.
Một trong những câu hỏi tôi đặt ra ban đầu liên quan tới thời gian – thời gian có tính lịch sử và thời gian theo đúng nghĩa đen của nó. Thông qua bộ ảnh này, tôi muốn tạo lập một cuộc đối thoại với một thời kì nhất định trong lịch sử, và thứ nghệ thuật của thời kì đó.
Một trong những câu hỏi tôi đặt ra ban đầu liên quan tới thời gian – thời gian có tính lịch sử và thời gian theo đúng nghĩa đen của nó. Thông qua bộ ảnh này, tôi muốn tạo lập một cuộc đối thoại với một thời kì nhất định trong lịch sử, và thứ nghệ thuật của thời kì đó. Nghệ thuật Tân Cổ điển trở nên phổ biến tại châu Âu ngay khi nhiếp ảnh đang phát triển. Những nhiếp ảnh gia thời kỳ đầu bị cuốn hút theo dòng chảy của Tân Cổ điển (bản thân Tân Cổ điển cũng là một cuộc đối thoại với thời kỳ trước của lịch sử và nghệ thuật Hy Lạp) và tôn vinh kiểu thẩm mỹ của các danh hoạ thời kì này. Việc này đã truyền cảm hứng cho bộ ảnh của tôi, nhưng đồng thời tôi cũng cảm nhận được một độ tự do nhất định – tự do để chia sẻ nhãn quan của mình về thời kỳ và nơi chốn mà tôi đang sống, nơi chúng ta đang sống ngày hôm nay. Tôi tin rằng, mọi người khi xem loạt tác phẩm này cũng sẽ đọc được ý đồ của tôi – có thể là qua ánh sáng, qua những sắc màu câm lặng, hay qua bầu không khí mà ảnh tạo ra. Nhưng đồng thời họ cũng sẽ cảm thấy bối rối – bởi các nhân vật trong hình là con người đến từ hiện tại. Ngoài ra, trong suốt những năm tháng tôi làm việc tại Việt Nam, đây là bộ ảnh đầu tiên tôi cảm thấy việc đưa các chủ thể phương Tây vào là tự nhiên và hợp lý.
Trong khuôn khổ cuộc hội thoại với Tân Cổ điển, khoả thân nghiễm nhiên trở thành một khía cạnh hợp lí. Ở đây, khoả thân cũng bàn về sự hiện diện của tự nhiên trong gian phòng studio bị bao kín và giam cầm này. Cả các chủ thề và đồ vật cũng tham gia vào cuộc đối thoại đó. Ban đầu, bối cảnh được xây dựng khá đơn giản; nhưng càng chụp nhiều, tôi càng thử nghiệm với nhiều sắp đặt phức tạp hơn để khám phá các khả năng. Tôi cũng thêm vào hoa, quả và những món đồ hữu cơ, sẽ bị héo hỏng qua thời gian. Và tôi dùng đi dùng lại chúng. Ví dụ ban đầu hoa quả sẽ xuất hiện chín và tươi mới trong một vài tấm hình và dần dần, theo thời gian khi tôi tái sử dụng chúng, chúng sẽ héo đi, thối rữa và lụi tàn. Tôi không sắp xếp các bức ảnh theo thứ tự thời gian dựa vào vòng đời của những món đồ này, nhưng thực tế là, việc chúng sở hữu cuộc đời của riêng mình và ra đi trong ảnh là một phần của tác phẩm, một phần của ý đồ và ý nghĩa của tác phẩm.
