Chu Hà Thanh – Trong nghi lễ 15 giây ngắn ngủi – chầm chậm – từng đồ vật, từng cơ thể, từng tia sáng dần hút vào lăng kính. Cơ thể, làn da và sự trần trụi trở nên gần gũi và đẹp đẽ, có tính biểu đạt cao và dồi dào về bố cục, hoàn toàn không gây shock chút nào. Có điều gì đó mập mờ giữa trong sáng và đen tối trong khung hình tĩnh lặng này – một bức ảnh vừa tinh tế, vừa tinh nghịch. Tôi cho rằng nó rất gợi dục, thậm chí có phần đồi truỵ.
Anh có cảm thấy đồi truỵ? Trái đạo đức?
Hình ảnh hai nữ sinh trẻ trong bộ đồng phục cấp ba, cúc áo mở tung hệt như cách các nam sinh phanh áo của họ; và hình ảnh người đàn ông trung niên khoả thân ngồi trong bóng tối, gần như vô hình trước những con mắt thiếu kiên nhẫn chỉ lướt qua bức ảnh. Nó như thể một giấc mơ tình dục ướt át mà lệch lạc.
Anh thì sao? Anh có cảm thấy đồi truỵ? Lệch lạc? Trái đạo đức?
Jamie Maxtone-Graham: Nếu tôi nói rằng tôi đã không nhận thức được về tính gợi dục của hình ảnh hai nữ sinh trong bộ đồng phục ngồi với nhau, cúc áo phanh ra, thì có lẽ bạn hoàn toàn đúng khi buộc tội tôi đồi bại hay vô đạo đức; hoặc là thiếu hiểu biết. Tôi hoàn toàn công nhận bản chất gợi dục của bức hình, cũng như mối quan tâm của tôi với việc sáng tác với chủ đề này, tôi cố gắng tiếp cận sao cho không bị coi là đồi bại hay vô đạo đức. Tôi cho rằng – là người lớn – chúng ta có thể và nên có những trao đổi lành mạnh về tình dục, các vấn đề liên quan tới tình dục, về tuổi tác, nam tính, nữ tính; và – là những người làm về sáng tạo – chúng ta cần đưa những chủ đề này tới công chúng và vào trong những đối thoại với công chúng. Tôi đã nghiên cứu nhiều tác phẩm của Balthus – là một nhiếp ảnh gia chụp rất nhiều ảnh khiêu khích về các cô gái trẻ, và của Hisaji Hara – nhiếp ảnh gia người Nhật có thực hành tiếp nối Balthus; và luôn muốn được khám phá những khía cạnh và chủ đề này trong công việc riêng của mình. Sê-ri lần này đã cho tôi cơ hội đó.
Dù tốt hay xấu, tôi cũng phải thừa nhận sự hấp dẫn của việc tạo ra những hình ảnh mang đậm ham muốn tình dục, mặc dù không phải vì mục đích thể hiện ham muốn tình dục đó.
Dù tốt hay xấu, tôi cũng phải thừa nhận sự hấp dẫn của việc tạo ra những hình ảnh mang đậm ham muốn tình dục, mặc dù không phải vì mục đích thể hiện ham muốn tình dục đó. Để chạm được tới bản chất của ý tưởng trong tấm hình – để tạo ra ham muốn, để tham gia vào ham muốn đó trong khi vẫn giữ nguyên chủ đích và ý nghĩa của tác phẩm, sao cho bản thân mình không bị quyến rũ bởi chính ham muốn nhất thời – để nắm bắt ham muốn và truyền tải nó vào tấm hình – là quá trình tạo cân bằng rất khó khăn. Để làm được điều này cần phải có sự kiềm chế kèm với một chút ham muốn lành mạnh để nhận ra cái gì là thật và cái gì là con người. Nhưng tôi nghĩ nó còn cần một khoảng cách, một góc nhìn khách quan. Mặc dù ngưỡng mộ những gì nhiếp ảnh gia người Trung Quốc Ren Hang và Sandy Kim đã làm được, tôi không nghĩ rằng mình có thể thoải mái bước vào thế giới những tác phẩm của họ. Nhưng chính khiếu thẩm mỹ tưởng chừng như không có giới hạn của họ lại tạo ra giới hạn cho tôi. Tôi muốn sê-ri lần này mang nhiều tính cá nhân hơn những tác phẩm tôi đã làm trước đây, và nếu bản chất con người tôi – ở vị trí một cá thể có dục vọng – có lộ ra, thì điều đó cũng hoàn toàn bình thường.
