Nghệ sỹ Jazz Nguyễn Bảo Long chia sẻ về những nguồn cảm hứng xung quanh anh, lý do anh khởi động dự án Jump for Jazz và bối cảnh nhạc Jazz tại Hà Nội
Tiếng nhạc jazz từ cửa sổ tầng hai của phòng thu The Music Box vang vọng khắp con ngõ nhỏ trên phố Hào Nam. Bên trong, nghệ sỹ saxophone Nguyễn Bảo Long đang điều hành buổi tập của nhóm Jump for Jazz, với Đào Minh Pha chơi double bass; Nguyễn Hữu Vương chơi piano, và Hoàng Hà chơi trống. Hôm nay, Long mang theo chiếc kèn soprano vì theo lời anh, “nó dễ cầm hơn khi đi xe máy.”
Long đã chơi jazz hơn mười lăm năm nay ở Hà Nội, và dù cộng đồng jazz ở đây không lớn lắm, anh vẫn hết sức bận rộn với việc đi dạy, biểu diễn, và tổ chức những sự kiện hay dự án nhạc jazz trong thành phố. Hôm nay, anh dành thời gian cho dự án Jump for Jazz của mình. Hai năm sau khi ra đời, dự án đã mang lại không gian chơi nhạc, học hỏi và khám phá cho rất nhiều nghệ sỹ nhạc jazz – từ nghệ sỹ double bass chuyên nghiệp kiêm chủ nhân của The Music Box – Minh Pha – cho đến tay trống Hoàng Hà, một người chưa từng biết đến nhạc lý trước khi gia nhập Jump for Jazz.
Phỏng vấn & Ảnh: Chris Humphrey ● Dịch: Tabby Chino
&: Anh có thường xuyên chơi cùng ban nhạc không?
Nguyễn Bảo Long: Những thành viên của Jump for Jazz vẫn có công việc riêng của họ. Một vài người chơi nhạc pop, một số khác thì chơi rock, có những người làm việc trong phòng thu và có cả những người đang dạy trong nhạc viện. Việc có một không gian riêng là rất tốt cho họ. Họ sẽ đến đây khi có thời gian rảnh hoặc khi chúng tôi quyết định chơi nhạc cùng với nhau.
&: Quá trình sáng tạo ở đây diễn ra như thế nào? Mọi người sẽ cover những bản nhạc jazz nổi tiếng hay là tự sáng tác?
Nguyễn Bảo Long: Chúng tôi có một thỏa thuận chung rằng mỗi tuần cần có một ca khúc mới. Đó có thể chỉ là một ý tưởng, một đoạn nhạc hoặc là cả một bài hát hoàn chỉnh, chúng tôi sẽ làm việc cùng nhau để hoàn thiện nó. Mỗi người sẽ viết phần nhạc của riêng họ. Ai cũng có không gian riêng để phát triển ý tưởng của mình. Vì bạn biết đấy, tôi không thể rành về giai điệu trống hơn người chơi trống, không thể biết cách phối âm của piano và bass rõ hơn người chơi dương cầm và chơi bass. Nhưng vì họ tôn trọng tôi nên thường để tôi là người quyết định cuối cùng.
&: Cảm hứng của anh đến từ đâu?
Nguyễn Bảo Long: Thầy giáo của tôi, Minh, là người truyền cảm hứng cho tôi rất nhiều từ cách mà ông chơi nhạc và hướng dẫn người khác chơi nhạc. Nhưng nhìn chung cảm hứng không phải là yếu tố quan trọng nhất. Tôi đã chơi nhạc nhiều năm nay, và tôi hiểu khi mình muốn có một buổi diễn tốt, cái ta cần là áp lực. Vì thế trước tiên bạn phải có ý tưởng và động lực để làm một việc gì đó quan trọng. Sau đó quá trình thực hiện nó sẽ tốn khoảng 3 tháng đối với tôi. Tôi có một khoản tiền nhất định để chi tiêu, và tôi phải tính toán cẩn thận với số tiền của mình. Một khi đã bắt tay vào thực hiện, tôi sẽ không thể dừng lại, bởi vì áp lực 3 tháng kia sẽ buộc tôi phải đi đến cùng dù có mất tiền và thời gian.
Ước mơ của tôi là dựng nên một dàn Big Band dưới cái tên Jump for Jazz. Một dàn Big Band là cấp độ cao nhất của bất kỳ ban nhạc jazz nào, và quốc gia nào cũng nên có một dàn nhạc Big Band chuyên nghiệp.
&: Vì sao anh cho rằng những dự án như Jump for Jazz là rất quan trọng?
Nguyễn Bảo Long: Theo kinh nghiệm của tôi rất nhiều người chơi jazz phải chơi nhạc pop hoặc lounge, và vì thế họ mất dần tinh thần jazz của họ. Khi phải chơi pop hoặc lounge toàn thời gian, hoặc có thể chỉ 4 tiếng một ngày thôi, thì sau hai năm, họ cũng đã đánh mất cái ngẫu hứng với jazz rồi. Tôi đã từng gặp phải vấn đề này, tôi đã mất nhiều cảm xúc với jazz theo cách ấy. Vì thế Jump for Jazz sẽ giúp họ tìm lại cảm giác với jazz. Cũng vì vậy mà nguyên tắc mỗi tuần một sáng tác ra đời, nó sẽ mang lại cho họ cơ hội trình bày ý tưởng của mình và tìm lại cảm hứng thông qua đó.
Ước mơ của tôi là dựng nên một dàn Big Band dưới cái tên Jump for Jazz. Một dàn Big Band là cấp độ cao nhất của bất kỳ ban nhạc jazz nào, và quốc gia nào cũng nên có một dàn nhạc Big Band chuyên nghiệp.
&: Anh từng nhắc tới một dự án tên “Belong” mà anh muốn thực hiện ở Hà Giang. Anh có thể chia sẻ thêm về dự án ấy không?
Nguyễn Bảo Long: Tôi rất thích đi Hà Giang, nhưng khi đến nơi tôi nhận thấy những đứa trẻ ở đây đang thiếu một cái gì đó. Rất nhiều khách du lịch đến Hà Giang cho lũ trẻ tiền và thuốc chữa bệnh, nhưng họ chưa bao giờ mang âm nhạc đến cho chúng. Với những đứa trẻ đang tuổi học cấp 1, nhạc cổ điển là một công cụ quan trọng giúp chúng phát triển trí tuệ. Vì thế giấc mơ của tôi là mang nhạc cổ điển đến cho những đứa trẻ đó, một buổi biểu diễn thực sự ấy. Tôi nghĩ việc đó sẽ mang lại những ảnh hưởng tích cực cho tương lai của các em.
‘Belong’ cần rất nhiều sự hỗ trợ, vì để mang cả một dàn nhạc đến Hà Giang chúng tôi sẽ cần rất nhiều tiền. Chuyện này khá là khó khăn đối với tôi, vì mọi người thường có ý nghĩ rằng sự hỗ trợ của họ là dành cho buổi diễn, trong khi thực ra họ cần phải nghĩ rằng mình đang giúp đỡ những đứa trẻ ở Hà Giang mới phải.
&: Bình Minh’s Jazz club hiển nhiên là sân khấu jazz quan trọng nhất ở Hà Nội hiện nay, ngoài ra anh có thông tin gì về những địa điểm mới hoặc sắp ra đời nữa không?
Nguyễn Bảo Long: Phần lớn thời gian tôi chơi ở Minh’s Jazz Club. Đó là nơi mà mọi sự diễn ra. Tôi phải thừa nhận rằng mình đã học được biết bao kỹ năng khi chơi cùng những nhạc sỹ gạo cội ở đó.
Chúng tôi có những không gian khác nữa, như +84, nhưng họ sẽ có thể bị đóng cửa trong vòng 6 tháng hoặc một năm tới, nên không phải là một chỗ để chơi nhạc thường xuyên được. Mọi người hay hỏi tôi rằng bối cảnh jazz Hà Nội có phát triển mạnh không, và việc chỉ gắn bó với một địa điểm như thế này có phải quá hạn chế không, nhưng tôi thấy nguồn năng lượng mà các nghệ sỹ mang lại khi chơi ở đây là vô cùng to lớn.
●●
Nguyễn Bảo Long là một nghệ sỹ nhạc jazz đang sống và biểu diễn tại Hà Nội. Anh đã chơi jazz được gần 20 năm, biểu diễn ở Bình Minh’s Jazz Club, viện Goethe và Bar +84, đồng thời giảng dạy tại hai trường đại học. Long thành lập dự án Jump for jazz với mục đích giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn được tiếp cận và biểu diễn nhạc jazz.
