Trong bài viết này và những bài viết tới đây, anh Trần Duy Hưng đến từ The Onion Cellar sẽ giới thiệu với chúng ta những bộ phim tài liệu về âm nhạc sắp được trình chiếu tại Liên hoan phim Sounds by Southeast do chính anh tuyển chọn.
Tiếp theo Harana, bộ phim thứ hai được trình chiếu là Yangon Calling, một khám phá về thế giới nhạc punk ngầm ở thành phố cố đô của Myanmar.
Viết: Trần Duy Hưng
Yangon Calling không phải là một bộ phim tài liệu kiểu truyền thống với những nhân vật thay phiên nhau trả lời phỏng vấn trong phim. Tác phẩm không chỉ cung cấp cho người xem một phần lịch sử âm nhạc của quốc gia này, mà còn mang tới những khám phá về thế giới nhạc punk phi chính thống ở Myanmar. Dù có một sự thay đổi rất lớn so với bộ phim đầu tiên được trình chiếu trong Liên hoan – Harana – với hành trình đi từ những bản tình ca mang âm hưởng Tây Ban Nha đến nhạc punk rock, và từ những khung cảnh miền quê trù phú của Philippin đến thành phố Yangon cũ kỹ bụi bặm, thì về cốt lõi, cả hai tác phẩm đều cất lên tiếng nói đấu tranh vì chủ nghĩa lãng mạn hiện thực.
Trong trường hợp nhạc punk của Myanmar, chủ nghĩa lãng mạn này còn xứng đáng được ca tụng nhiều hơn. Có thể được so sánh gần nhất với bối cảnh punk và phong trào chống chủ nghĩa phát xít của Nga, nhạc punk ở Myanmar cũng chứa đựng một ý nghĩa chính trị không thể phủ nhận và do đó tạo nên những mối đe dọa thực tế về bạo lực và khả năng bị bỏ tù cho những thành viên của nó.
Đưa người xem đến thẳng trung tâm của hành động, tác phẩm Yangon Calling với phong cách cinéma verité (điện ảnh sự thật) đã khắc họa được những hoang tưởng cố hữu của một đất nước trong vòng kìm kẹp gắt gao của chế độ độc tài quân sự, cũng như thái độ thách thức của giới punks trước những nguy hiểm thường trực lúc bấy giờ. Hãy nhìn cách mà họ vênh vang bước đi đầy tự tin và hãnh diện qua những con phố của Yangon.
Dù tình hình đã có những thay đổi đáng kể từ khi bộ phim được quay, ta có thể tưởng tượng sự phản đối vẫn còn rất thật và mạnh mẽ. Theo một cách nào đó, bộ phim có vai trò như một sự khích lệ nồng ấm đối với mọi cá nhân theo đuổi lối sống phi chính thống và mang tính phản kháng này, thông qua nghệ thuật, âm nhạc, hay bất kỳ con đường nào khác.
Để tìm hiểu thêm về hoàn cảnh mà những nghệ sỹ này đang phải đối mặt, hãy xem They Call It Myanmar để có thêm một góc nhìn thú vị về về đất nước tươi đẹp và đầy lôi cuốn này, cũng như những bước phát triển mới của họ trong 3-4 năm trở lại đây.
