Inside Out Vietnam hi vọng dùng nghệ thuật để thay đổi thế giới…
Viết bởi Thu Ha Dao ● Hình ảnh được cung cấp bởi Inside Out Vietnam
Những bức chân dung được dán trên đường Yên Phụ không giống những như gì thường thấy ở nơi công cộng – không phải là những khuôn mặt xinh đẹp hoàn hảo đang thuyết phục bạn mua một nhãn hiệu kem đánh răng hay xem một chương trình truyền hình mới nhất. Những tấm ảnh trên bức tường phố Yên Phụ là của trẻ em đường phố với những khuôn mặt vô danh ngó trông chúng ta đầy sức ám ảnh. Inside Out Vietnam đã dán chúng lên, với mục đích khiến chúng ta suy ngẫm về cảnh ngộ của những đứa trẻ mà ta gặp xung quanh thành phố này.
Inside Out là một dự án nghệ thuật toàn cầu, được bắt đầu bởi nhiếp ảnh gia và nghệ sĩ đường phố JR, nổi tiếng từ những dự án đầy can đảm của anh ở những địa phận xung đột như vùng Trung Đông hay Châu Phi. Cách thực hiện rất đơn giản. Sử dụng chính thành phố như một tấm canvas, JR thẳng tay dán những tấm chân dung đen trắng khổ lớn lên các địa điểm công cộng mà ít ai ngờ tới. Đưa thông điệp ra đường phố là một phần không thể tách rời của ý tưởng này, để nó chạm tới được những khán giả không hay lui tới bảo tàng hay triển lãm tranh. JR nói: “Tôi muốn các bạn hãy đứng lên vì mối quan tâm của mình bằng cách tham gia vào dự án nghệ thuật toàn cầu này, và cùng nhau, chúng ta sẽ đảo lộn thế giới…từ trong ra ngoài”. Trên toàn thế giới, ý tưởng này đã truyền cảm hứng cho nhiều người để họ lôi kéo sự chú ý của cộng đồng đến những vấn đề xã hội, từ chiến dịch cứu lấy Bắc cực cho đến cổ vũ đa dạng sắc tộc ở Seoul, Hàn Quốc. Và dự án tại Việt Nam, tựa Lời ru đường phố, có mục đích đưa ra ánh sáng những mảnh đời nhiều góc tối của trẻ em đường phố. Tựa đề có hàm ý những đêm lang thang ngoài ghế đá hay vỉa hè của những đứa trẻ này, với tiếng còi xe không ngớt đưa chúng vào giấc ngủ thay vì lời ru của mẹ.
“Đó là một dự án toàn cầu, trong khi đó Việt Nam đầy rẫy những vấn đề xã hội cũng như những người trẻ có khả năng thay đổi chúng. Vậy thì tại sao chúng ta lại không làm?” – Nhật Minh, người đứng đầu Inside Out Vietnam giải thích lý do mang dự án về Việt Nam sau khi xem bài phát biểu TEDx của JR.
Quá trình chụp ảnh đã kéo dài hàng tháng. Nhiếp ảnh gia Hoàng Long, cũng là một thành viên của tổ chức Blue Dragon – tổ chức giải cứu trẻ em của Úc, đã dành rất nhiều thời gian trò chuyện, chơi cùng và chụp lại những khoảnh khắc với những đứa trẻ này.
Trung thành với tinh thần nghệ thuật đường phố, Inside Out Vietnam quyết định không xin giấy phép tổ chức. Đó là một quyết định mạo hiểm trong bối cảnh mối quan hệ phức tạp giữa nghệ thuật và chính quyền hiện nay tại địa phương. “Nhưng mục đích cuối cùng của chúng tôi là đưa ra một thông điệp lớn, về áp lực kinh tế đè lên những gia đình nông thôn mà đã dẫn đến những đứa trẻ phải lang thang này. Tôi nghĩ đó là một mục đích tốt, kể cả khi cách truyền đạt có phần mới lạ”, Nhật Minh chia sẻ. Vậy nên sự thành công của dự án nằm ở những địa điểm họ chọn để dán ảnh, và tất nhiên là một chút may mắn.
Những tấm ảnh và khuôn mặt của những đứa trẻ đã trở thành một phần của cảnh quan đô thị, nhưng là một phần được tập trung và phóng lớn, không dễ để phớt lờ. Dù sự ảnh hưởng của dự án còn khó ước chừng, có một điều là chắc chắn – Inside Out Vietnam sẽ tiếp cận được hàng trăm người mà chẳng bao giờ bước chân vào bảo tàng. Và họ nên thấy tự hào vì điều đó.
●●
