Things About Me: Phạm Kiều Phúc nói về cuộc sống, triết lý và thiết kế
Ở tầng trên cùng của Module 7 trên phố Xuân Diệu là căn hộ của Phúc. Một không gian hình tròn, tràn ngập ánh sáng mà chị tự thiết kế cho mình. Nơi chất đầy những món đồ cá nhân và độc đáo. Chị mời chúng tôi món trà chanh mát lạnh và kể cho chúng tôi nghe về những câu chuyện và cảm hứng đằng sau triết lý thiết kế của mình.
Phỏng vấn bởi Maia Do ● ảnh bởi Yên Nguyễn
CD: “Uncaged” của Charles Pasi
Khoảng hơn hai năm trở lại đây chị có hơi băn khoăn về con đường mình đang đi. [Trong công việc] phần quản lý nhiều quá chứ không phải chỉ có phần mình được làm thiết kế. và hai đấy nó mâu thuẫn; và đến một lúc con người nghệ sỹ trong mình nó hơi bị đói, nó cũng gào thét mà mình cũng không biết làm thế nào cả.
Chị đi nghe bạn này hát ở L’Espace. Bạn ý có một chất giọng bùng nổ, và rất thẳng thắn trên sân khấu. Bạn ý bảo là giọng bạn đang khàn khàn không nói được vì hôm qua bạn ý đi chơi đến hai giờ sáng. Khi gặp bạn này chị cảm thấy có một mối liên kết. Mình thấy bạn này nghệ sỹ quá, bạn ý rất là tự do, và đam mê trong cái bạn ý làm. [Âm nhạc của bạn ý] toả ra một cái năng lượng lôi cuốn giúp chị lấy lại cảm hứng của mình, để biết phải ưu tiên việc gì trước. Có thể là mình sẽ không giỏi trong mảng kinh doanh, nhưng mà ngược lại mình có thời gian để mình làm những thứ mình thích.
Về mặt âm nhạc thì, nhạc này là nhạc jazz nhưng nó lại có tiết tấu mạnh hơn. Và có những bài thì mang chất blue rất uyển chuyển.
●●
Miếng Vải
Mỗi một cái miếng cầm lên, và khi mình ngắm nhìn nó kỹ thì nó đều cho chị thấy một câu chuyện ở phía sau. Đây là miếng thắt lưng của người Mông. Với chị thì nó rất hoàn hảo và đẹp về mặt thẩm mỹ, vậy nên chị cũng muốn đi tìm một cái lý giải là làm sao họ lại có thể làm được như vậy. Một trong những lý giải mà chị thấy nó gần nhất với suy luận của chị là họ sống gần thiên nhiên. Mà thiên nhiên thì là tạo hoá tuyệt vời nhất rồi, và những sự hài hoà trong thiên nhiên có thể đã ngấm vào họ.
Người Dao họ thêu từ mặt sau, tức là khi thêu xong họ mới nhìn ra được cái kết quả. Hoa văn rất phức tạp mà không hề có đồ hoạ trước. Điều này đối với chị rất là tuyệt vời. Những cái hoạ tiết này họ làm theo kinh nghiệm. Họ không có nhiều hoạ tiết khác nhau, nhưng tuy nhiên em cũng không tìm được hai miếng thêu mà giống hệt nhau. Và cách mà họ đặt nó cạnh nhau, các màu như thế nào cũng khá là giống với triết lý thiết kế mà hình thành nên Module 7 của chị. Tức là khi mà mình loại bỏ những cái rườm rà, thu hẹp phạm vi lại để đưa về một module. Và từ cái module đấy mình biến hoá như thế nào để nó không chỉ dừng ở đấy.
●●
Cái Cốc Bia
Cái cốc này là một trong những đặc trưng của Hà Nội, và nó đang bị thay thế bởi những cái cốc khác đẹp hơn, hoàn hảo hơn nhưng không tình cảm bằng. Cái cốc này cốc thuỷ tinh thổi tay, không có cái nào tròn trịa, tròn vành vạnh giống nhau đâu. Nó lồi lõm và đầy bọt thuỷ tinh. Chị có một cái sở thích nó cũng hơi kỳ là chị thích những thứ nó không hoàn hảo. Chị thấy đến hoàn hảo thì nó hết mất rồi, nhưng nếu nó chỉ đến gần với hoàn hảo, thì nó thú vị hơn.
Trong một chuyến đi Nhật chị tìm được một cuốn sách bằng tiếng Anh với tựa đề Elements of Japanese Design. Trong đó, Sibu là [một khái niệm về] vẻ đẹp hơi cũ và không hoàn hảo. Thì có lẽ sự không hoàn hảo [ở Nhật Bản] ở đây nó có tính cá nhân hơn, nó con người hơn. Nhưng có một ranh giới giữa sự không hoàn hảo của cẩu thả, làm thế nào cũng được; với một người thợ gốm bậc thầy, làm ra một món đồ mà có một cái lỗi rất nhỏ. Hai sự không hoàn hảo đó là rất khác nhau.
Nếu cho chị một cái cốc thuỷ tinh mới không có bọt, chị vẫn thấy cái này đẹp hơn. Ngoài ra nữa là vì lý do tình cảm; cái này nó gắn với mình, gắn với những buổi ngồi nhậu. Không biết là những nơi khác có cốc như thế này không. Cái cốc này, cũng như hình ảnh những cô trở hoa ngoài đường, cây sấu hay cây hoa sữa, chị nghĩ là một trong những thứ gây liên tưởng đến Hà Nội nhiều nhất.
●●
Những món đồ tình cờ
Chị mua món đồ này ở đường Lê Công Kiều, cái chợ đường bán đồ cổ của Sài Gòn ở Quận 1 ngay gần chợ Bến Thành. Lúc đấy kén cá chọn canh, chị chọn có hai cái đẹp nhất thôi. Chị tặng bà vợ Đại sứ Hy Lạp một cái khi chị thiết kế nhà cho họ, và còn giữ lại một cái. Nó hơi cong lên và hai đầu nó nhỏ xíu lại và nó được bọc bằng đồng hình một cái bàn tay nâng lên. Nhỏ thôi nhưng hoàn hảo. Chị thì thích sự tối giản, mà những đồ vật như vậy nó rất thu hút sự chú ý của mình.
Còn cái thứ hai thì mới gần đây trong chuyến đi Cao Bằng. Chợ vùng cao người ta vẫn hay có đồ sắt rèn, có dao lưỡi cày, rồi là cái mõ trâu. Người ta vẫn cần những món đồ ấy.
Cái tạo hình của nó thì thật là đẹp. Nó là một cái lưỡi cày, nên nó phải nhọn và phẳng để xới được cái đất lên. Chị mua hai cái, định cho cô bạn một cái, nhưng mang về đến nhà thì đặt hai cái cạnh nhau đẹp quá nên thôi không cho nữa. Hôm vừa rồi có chị Trâm của Manzi đến chơi, đi ngang qua và nhìn thấy cái này thì chị ý bảo là ‘Cái này đã cho mấy đứa điêu khắc xem chưa? Cho bọn nó xem thì bọn nó khóc hết.’
●●
Bức ảnh con gái
Đây là bức chị thích nhất vì chị nhớ khoảnh khắc chị chụp bức này, lúc bạn ý khoảng bốn tuổi, tức là cách đây 10 năm. Nó [con gái] thay đổi nhanh quá nên chị thích ngắm nhìn những bức ảnh nó bé hơn là bây giờ.
Cái ảnh này cũng không định chụp nhưng thấy nó đang ngồi thế thì mình giương máy lên mình chụp thôi. Không phải lúc để chụp ảnh nên là ra rất rõ tính cách của cô nàng.
Chị chỉ thích chụp ảnh bình thường thôi. Chị thì chắc là không đủ kiên nhẫn để đi vào tất cả những cái thông số rồi ống kính ra làm sao. Chị chỉ chụp ảnh đẹp khi nào thời tiết thật là đẹp thôi. Nếu có ánh sáng tốt thì bức ảnh sẽ rất là đẹp còn nếu không thì bức ảnh sẽ rất là lung tung.
●●
Cuốn sách về Điềm Phùng Thị
Bác này rất nổi tiếng về điêu khắc nhưng lại là nha sỹ; học nha sỹ, sống ở bên Pháp. Thời Việt Nam có chiến tranh thì, chị nghĩ là, bà muốn đi tìm một sự giải thoát trong nghệ thuật. Bà đã tự tạo ra bảng chữ cái [trong điêu khắc] của chính mình. Nó chỉ có bảy thành tố [trong thiết kế của bà] thôi, nhưng bà sắp xếp được chúng với nhau và không giới hạn. Nó có thể là một món đồ trang sức nhỏ xíu đeo trên cổ đến một cái tượng đài rất to. Và cái ngôn ngữ nó biến hoá vô cùng. Khi nhìn vào tác phẩm của bà có thể thấy được cái văn hoá, thấy được người ta trăn trở cái gì, người ta yêu cái gì, người ta đang chiến đấu vì cái gì. Bà không đặt tên cho bảy thành tố này nhưng chúng nổi tiếng đến mức mà người ta gọi nó là ngôn ngữ Điềm Phùng Thị. Đây là một trong những người ảnh hưởng đến chị và cái tên Module 7 cũng là xuất phát từ cái cảm hứng này
●●
