Viết bởi Rose Arnold ● ảnh bởi Yen Nguyen
Claire Driscoll, nghệ sĩ, nhà minh hoạ, nhà thiết kế và là người đồng sáng lập của không gian nghệ thuật ‘Work Room Four’ có một nền tảng nghệ thuật đa dạng và đa quy cách – điều hình thành nên phong cách sáng tạo của cô ngày nay. Tốt nghiệp với tấm bằng thời trang, bản đồ án của cô đã được Topman, nhà bán lẻ thời trang cao cấp hàng đầu Vương quốc Anh lựa chọn. Claire khi đó còn hợp tác với những nhà thiết kế khác, cô từng tham gia thiết kế trên mẫu giấy (pattern cutting) cho bộ phim ‘Six Eight Seven Six’. Sau đó, cô chuyển sang thiết kế phục trang, với sáu tháng tạo dựng bộ giáp cho bộ phim ‘Alexander’ của đạo diễn Oliver Stone. Nhiều năm liền, Claire đã thử nghiệm trong nhiều dự án khác nhau, từ việc thiết kế phục trang đến thời trang, giảng dạy, kinh doanh ví da, một vài dự án nghệ thuật cá nhân và minh họa tranh.
3 năm trước, sau khi chuyển đến Hà Nội cùng gia đình, cô làm việc tại trường Đại học Raffles và Học viện Thời trang London, thực hiện minh họa một sốấn phẩm và sáng tạo các tác phẩm nghệ thuật được trưng bày tại Hà Nội.
&: Bạn tiếp cận với nghệ thuật như thế nào?
Claire Driscoll: Tôi sưu tập mọi thứ mình thích, đó có thể là một cuốn tạp chí, một cuốn sách, một cái túi, hay vài bức ảnh. Trong lúc giữ những thứ đó trong rất nhiều chiếc hộp, tôi tự hỏi bằng cách nào có thể kết hợp chúng với nhau, và sự kết hợp đó – từ màu sắc cho đến hàm nghĩa – dựa trên điều gì. Phần lớn những suy nghĩ của bạn khi đặt mọi thứ cạnh nhau, bạn thực sự không biết mình đang làm gì nhưng lại có thể chắc rằng cái này ở đây là đúng hoặc cái đó ở kia là sai. Đó chính là bản năng. Tôi nghĩ rằng bởi mình có một nền tảng thiết kế, mà thiết kế và thời trang hay những thứ tương tự là sự biểu hiện ra bên ngoài của vẻ đẹp bất biến. Trong thế giới của thời trang, người ta rất dễ trở nên tùy tiện bởi cải tiến một thứ gì đó dường như đã quá rõ ràng, dựa trên sự hoàn thiện, tỉ lệ và cấu trúc. Nhưng điều đó không hoàn toàn có thể áp dụng với nghệ thuật. Nghệ thuật là cảm xúc cá nhân. Vậy nên, tôi để cho quá trình tự nhiên đó xuất phát từ cảm xúc của mình nhiều hơn và không cố gắng kiểm soát nó vì bản ngã của tôi thúc đẩy tôi làm vậy. Không! Phải làm nó tốt hơn! Phải làm nó tốt hơn nữa! Chúng ta nên để cho nó đến một cách tự nhiên. Nó không cần phải hoàn hảo, hoặc hoàn thiện. Nó không nên được hoàn thành theo cách nào cố định.
&: Hà Nội có ảnh hưởng đến công việc của bạn như thế nào?
Claire Driscoll: Tôi đã có chút do dự khi thực hiện một điều gì đó về Hà Nội. Tôi không muốn nó trở nên quá ‘sến’ hay giả tạo. Tôi không muốn nó trở thành một cảm xúc rõ rệt.
Tôi yêu rất nhiều thứở nơi này, những thứ mà tôi sẽ mang theo bên mình vì ở ‘một nơi nào khác’ chúng không tồn tại, nhưng ở đây chúng lại rất phổ biến. Tôi không muốn tạo ra một phản ứng dây chuyền, tôi muốn tạo ra một phản ứng đặc biệt hơn, nên tôi sợ là nó quá khó. Trong đầu tôi cảm thấy rằng nó không thể là phản ứng phổ biến về giao thông, lồng chim và các hàng phở. Tôi cho rằng tôi đang tôi đấu tranh tư tưởng với sự phù hợp của những gì tôi làm. Một trong những nỗ lực chính của tôi là làm cho nó thành một thứ mang đến cái nhìn tươi mới về Hà Nội.
Có những điều mà bạn có thể, hoặc không thể làm ở nơi đây. Ở Anh tôi có thể sử dụng những thứ như máy photo mà bạn có thể làm gì với nó cũng được. Nhưng ở đây lại khác, người ta sẽ không cho phép tôi làm việc điên cuồng bên cái máy photo hàng giờ đâu. Họ không mấy thoải mái với cách mà tôi phóng to thu nhỏ các thứ. Vậy nên tôi cho rằng do một số sự hạn chế, bạn không thể in các thứ theo những cách nhất định, và cũng không có nhiều kiểm soát như bạn mong muốn. Nó được thông báo qua một quá trình khác.
&:Hạn chế trên có ích gì không?
Claire Driscoll: Có chứ, thiếu thốn giúp mình tập trung hơn. Tôi đã phải tìm ra những chất liệu mới, từ đó tôi có được những loại giấy thú vị, rồi chổi lông – những thứ tôi không bao giờ tìm được khi ở nhà. Ví dụ, mấy cái bàn chải to vốn dùng để quét cửa sổ rất rẻ, có thể tận dụng để quét sơn, tôi thấy những khám phá này đều rất thú vị!
&: Hiện tại bạn có thực hiện dự án nào không?
Claire Driscoll: Tôi đang làm một thứ dựa trên thời trang nhưng không hẳn là thời trang, có thể là một tác phẩm điêu khắc hoặc sắp đặt. Tôi muốn làm ra một thứ gì đó mới, kiểu như tạo ra một loại quần áo nào đấy rồi xử lý lại chúng. Tôi rất thích cách Hussein Chalayan tạo ra những chiếc váy đặc biệt của ông bằng cách chôn chúng trong vườn cho đến khi vải bắt đầu mủn ra và phân huỷ. Tôi thích concept lấy đi thứ gì đó quý giá, để chứng minh rằng thời trang không phải để phá huỷ mà là để đáp lại, đó phải chăng cũng là một ‘ánh xạ’ khác của Hà Nội. Trong thâm tâm tôi biết mình muốn làm gì nhưng không muốn nói ra vì bản thân tôi cũng chưa chắc chắn lắm.
Nhưng về cơ bản, trong đầu tôi đã có hình dung về một loại trang phục và ý tưởng xử lý để tạo cho nó cảm giác mà tôi mong muốn rồi.
Nhiều tác phẩm trước đây của tôi nói về sự đối lập trong cảm xúc giữa hình thức và nội dung. Tôi chưa thực sự để ý nhiều đến phản ứng của người xem, và tôi đã nghĩ là mình có phần ích kỷ. Tôi cũng chưa từng nghĩ về những thứ mà tôi muốn người xem có được từ các tác phẩm của mình, tôi mới chỉ nghĩ đến cảm nhận của chính mình, hay cách tôi nhìn nhận thế giới mà thôi. Vậy nên tôi cho là với xuất phát điểm hiện nay, tôi cần suy nghĩ về việc mang lại cảm nhận nào đó cho người xem từ những thứ tôi muốn tạo ra, dù bằng cách nào đi nữa, có thể là từ bỏ một số cảm xúc cá nhân, cố gắng thử và khơi dậy phản ứng từ bên trong mỗi người.
&: Bạn thực hiện viêc này thế nào?
Claire Driscoll: Tôi đang cố gắng để giảm khả năng kiểm soát của mình bằng sử dụng nhiều cách truyền tải hơn và cho phép sai số trong một khoảng nhất định. Tôi sử dụng nhiều mực và sơn hơn (vì chúng là những chất liệu khó kiểm soát hơn). Và hạn chế dùng thước kẻ.
Có thể đăng ký mua bản in từ nghệ sỹ.
