KIẾN TRÚC ● Vượt qua cả bền vững: group8asia
Thiết kế là… ở mọi nơi.
Mọi thứ con người tạo ra đều là một thiết kế. Nói đơn giản hơn: Thiết kế là cách ta quyết định những thứ ta muốn. Nhưng quan niệm chỉ là một câu hỏi ích kỷ đứng từ quan điểm một nhà thiết kế chúng ta muốn gì – ta cần nhớ rằng thiết kế sinh ra còn là để tạo dựng những không gian hay sự vật tốt đẹp hơn, cho một cuộc sống tốt đẹp hơn.
Thiết kế không chỉ là một quá trình thẩm mỹ, và cũng không hoàn toàn là một hành động mang tính phân tích hay chức năng. Từ ý tưởng cho đến khi thực hiện, những trải nghiệm thiết kế chỉ tập trung vào con người và chất lượng cuộc sống của họ.
Thiết kế cũng là điểm gặp gỡ của sự sáng tạo và cải cách. Thiết kế giúp cho những khái niệm và ý tưởng trở nên hiện hữu, hữu dụng và đáng chú ý. Tuy vậy phần lớn thời gian những ý tưởng của chúng ta phải đối mặt với một vài cản trở. Là một nhà thiết kế, ta luôn muốn thiết kế của mình được xây dựng chứ không chỉ là một ý kiến không tưởng, và dĩ nhiên chúng ta cần đáp ứng được các đòi hỏi của khách hàng. Vì lý do đó, ta cũng cần cân nhắc những khả năng thực tế, như chi phí sản xuất và tính khả thi của dự án. Nếu không vượt qua được bài kiểm tra này, ta lại phải quay trở về với bàn làm việc để có một ý tưởng khác.
Đâu là nguồn cảm hứng cho những thiết kế của bạn?
Quá trình thiết kế thực sự là một kế hoạch phức tạp. Thiết kế có thể ở bất kỳ đâu và nguồn cảm hứng cũng đến từ mọi ngõ ngách trên đời. Cảm hứng là nền tảng cho quá trình thiết kế và là chìa khóa dẫn đến một giải pháp thiết kế hoàn hảo. Là những nhà thiết kế, chúng ta cần cân nhắc việc mỗi thiết kế là một câu trả lời cho một vấn đề cụ thể. Không có một giải pháp mang tính toàn cầu nào bởi vì mỗi dự án lại có những khó khăn riêng.
Thường thì cảm hứng sẽ tìm đến ta khi vấn đề đặt ra là cần phải thiết kế một giải pháp dễ hiểu và rõ ràng. Trong thực tế, hành động thiết kế đơn giản là một cách giải quyết vấn đề. Công dụng của cảm hứng thiết kế sẽ được giới hạn trong cách ta định nghĩa những vấn đề ta đang đối mặt. Khi đã có một định nghĩa rõ ràng, sẽ dễ tìm một khái niệm vững vàng để tạo ra điều gì đó mới mẻ, độc đáo và chứa đựng nhiều thử thách hơn.
Có một điều chắc chắn, chúng tôi không tin vào triết học “tabula rasa”. Cảm hứng của chúng tôi phải đến từ chính môi trường hay hoàn cảnh trực tiếp của mỗi dự án, nhờ đó mà thiết kế có được cái thần thống nhất, hoàn thiện hơn. Thật thú vị khi thấy sức ép có khả năng tạo cảm hứng bất ngờ như thế nào cho nhà thiết kế ngày này qua ngày khác. Chính sức ép là một công cụ rất hữu ích, một chiến lược không ngờ khi xây dựng dự án.
Theo bạn sáng kiến thực sự mang tính cách mạng gần đây nhất trong giới thiết kế là gì?
Chúng ta có cơ hội sống và làm việc trong một kỷ nguyên nhiệt tình và đầy thử thách, nơi mà nhiều cuộc cách mạng thiết kế đang diễn ra. Trong kiến trúc, cũng như trong phần còn lại của giới thiết kế, chúng ta đang bước vào một thời kỳ mới đầy những điều kỳ thú.
Loài người hôm nay trông mong những tòa nhà chúng tôi thiết kế có nhiều ý nghĩa hơn là một nơi trú ẩn. Thực tế, xã hội hi vọng những công trình mới có khả năng bảo vệ môi trường, nhìn ưng mắt và lại phục vụ được nhiều nhu cầu khác của cộng đồng. Để hiện thực hóa những khối kiến trúc ấy, chúng tôi cần tích hợp những công nghệ mới trong quá trình thiết kế, và kèm theo đó là nhiều loại dữ liệu chúng tôi phải làm việc cùng.
Trog kiến trúc, công dụng của các công cụ thiết kế số mới đã trở nên vô hạn và các diễn giải kiến trúc cũng theo đó mà phát triển. Mặt khác, công nghệ cũng như con dao hai lưỡi có khả năng giảm chất lượng, làm hỏng ý tưởng của một dự án.
Ngày nay với những công nghệ mới này, khả năng đo đạc nắm bắt dữ liệu của chúng ta không ngừng tăng lên. Cuộc đại cách mạng thông tin đã tạo ra nhiều thay đổi ở các thành phố lớn và thay đổi cách nhìn nhận của chúng ta. Giờ chỉ với một vài phần mềm và công cụ đơn giản, ta cũng có thể thu thập và quản lý nhiều loại thông tin khác nhau.
Loại kiến thức mới này cho chúng ta biết môi trường, các thói quen và tương tác của chúng ta với và trong một không gian. Khi chúng ta phân tích các dữ liệu này, chúng ta có thể tìm ra những điểm tương thích và biến chúng thành một câu trả lời kiến trúc hoàn thiện. Cuộc đại cách mạng thông tin là một cơ hội lớn để biến đổi cách chúng ta thiết kế một dự án, hiểu rõ các tác động của một công trình đối với môi trường và cách người dùng trải nghiệm không gian đó.
Điều kiện làm việc và công cụ sáng tạo ưa thích của bạn là gì?
Một nhà thiết kế cần phải hết sức linh hoạt trong vấn đề điều kiện làm việc. Trong ngành công nghiệp thiết kế, môi trường làm việc biến đổi tùy theo các công ty, nhà tư vấn, dự án, hay khách hàng. Điểm tốt là chúng tôi luôn làm việc trong những nhóm liên ngành, các thành viên đến từ nhiều lĩnh vực khác nhau. Kết quả là công việc của chúng tôi luôn là dịp tốt để học hỏi điều gì mới và cùng chia sẻ kiến thức.
Vật liệu là một yếu tố quan trọng bậc nhất trong thiết kế. Nếu coi mỗi sự vật là một kiệt tác độc đáo, thì vật liệu tạo nên nó phải đáp ứng được nhu cầu của dự án chứ không phải của cá nhân chúng ta. Đối với chúng tôi, vật liệu là chìa khóa cho quá trình thực hiện dự án. Nói cách khác, vật liệu dùng cho thiết kế phải liên quan đến nền văn hóa, đặc điểm vùng miền để làm nổi bật những phẩm chất cảm quan và tính độc đáo của dự án, cũng như đáp ứng được tham vọng của dự án. Trong phần lớn trường hợp, dự án sẽ quyết định vật liệu chứ không phải ngược lại.
Một thiết kế tốt là như thế nào?
Một thiết kế tốt không chỉ là một câu hỏi về thẩm mỹ, mà đó còn là một công cuộc trình diễn và đổi mới.
Một ý tưởng thiết kế vượt trội không thể chỉ được định nghĩa chỉ với một chiều không gian vật lý độc đáo. Nhiều khía cạnh khác nhau cần được xem xét để mang tới một câu trả lời hoàn chỉnh. Một thiết kế tốt phải đạt được yếu tố thẩm mỹ, nhưng cũng phải hữu dụng và có tính trực giác. Phức tạp, nhưng dễ sử dụng. Trong xã hội đương đại, một thiết kế tốt phải có tính bền vững, khái niệm và vật liệu phải trường tồn cùng thời gian chứ không chỉ chạy theo xu hướng.
Như đã nói, mọi thứ đều là câu hỏi được đặt về cách giải quyết vấn đề của chúng ta. Cái cách mà một thiết kế giúp chúng ta hiểu rõ bản thân, cải thiện đời sống và làm ta ngạc nhiên cả theo cách chủ động hay thụ động, lúc nào cũng thật thú vị. Có một điều chắc chắn, một thiết kế tốt là kết quả của một quá trình thú vị mà đến lúc cuối tạo cảm hứng không chỉ cho người dùng mà cho cả khán giả.
●●
Group8asia sẽ giới thiệu một mẫu ‘Future Ruin’, một kế hoạch xây dựng mà sử dụng chính phần phế tích của một công trình như một phần của dự án mới. Vượt lên trên sự phát triển bền vững là câu hỏi cái gì sẽ tồn tại sau đó? Làm cách nào con người tạo ra những công trình có thể hòa hợp lại với chính môi trường xung quanh? Những kiến trúc sư này đã có một giải pháp khả thi để thử áp dụng với không gian Hòa Lạc. Group 8 được thành lập ở Thụy Sỹ năm 2000 và mở chi nhánh tại châu Á ở Hà Nội bảy năm trước.
